आजको युगमा, मोबाइल फोन जीवनको अभिन्न हिस्सा बनिसकेको छ। खाली समय भयो कि गोजीबाट फोन निकाल्ने हाम्रो स्वाभाविक बानी बनिसकेको छ। यस्तो अवस्थामा फोन नचलाउने कल्पना गर्नु पनि कठिन लाग्न सक्छ। तर, यही खाली समय डिजिटल डिटक्स गर्ने सुनौलो अवसर पनि हो।
डिजिटल डिटक्स भन्नाले केही समयका लागि मोबाइल, इन्टरनेट वा सामाजिक सञ्जाल जस्ता डिजिटल उपकरणबाट टाढा रहने अभ्यास हो। जस्तै शरीरलाई कहिलेकाहीँ विषमुक्त गर्न डिटक्स आवश्यक हुन्छ, त्यसैगरी दिमागलाई पनि डिजिटल थकानबाट विश्राम दिनुपर्छ।
आज हामी यति धेरै स्क्रिनमा गढेका छौं कि आफन्त, साथीभाइ, प्रकृति र आफैंसँग बिताउने समय बिर्सन थालिसकेका छौं।
पारिवारिक मनोविज्ञ जसलीन गिल भन्छिन् – “एउटै घरमा बसेर पनि हामी एक–अर्काबाट टाढिएका छौं। स्क्रिनमा गढेर सामाजिक प्राणी एक्लो बन्दै गएका छौं, जसले तनाव, आत्मसम्मानको कमी, चिडचिडाहट जस्ता समस्याहरू निम्त्याउँछ।”
यी सबै कार्यहरू तपाईंलाई डिजिटल उपकरण बिना पनि सन्तुष्टि र शान्ति दिन सक्छन्।
आजकल विभिन्न डिजिटल डिटक्स एप्स पनि उपलब्ध छन्, जसले स्क्रिन प्रयोग ट्र्याक गर्नेदेखि लिएर 'फोन ब्लक' गर्नेसम्म सुविधा दिन्छन्।
Forest
– फोन नचलाएर राख्दा भर्चुअल बिरुवा हुर्किन्छ, चलाउँदा मर्छ।
Offtime
– निश्चित समयका लागि नोटिफिकेशन, सन्देश र एपहरू ब्लक गर्छ।
StayFree
– स्क्रिन टाइम ट्र्याक गर्ने, दैनिक लक्ष्य बनाउने र रिमाइन्डर दिने सुविधा।
Opal
– होमस्क्रिनबाट एप हटाउने, नोटिफिकेशन रोक्ने र फोकस सेसन प्रदान गर्ने।
One Sec, ClearSpace, Flipd, Space
– ध्यान भंग गर्ने एपहरूमाथि नियन्त्रण राख्न मद्दत गर्ने अन्य एपहरू
यी एप्सले फोन प्रयोगमा सन्तुलन ल्याउन सहयोग गर्छन्। आपतकालीन कल सुविधा भने खुलै रहन्छ।
फोन प्रयोग गर्नु गलत होइन, तर अनियन्त्रित प्रयोगले हाम्रा सम्बन्ध, स्वास्थ्य र जीवनशैलीमा नकारात्मक असर पार्न सक्छ। डिजिटल डिटक्स भनेको फोन फाल्नु होइन, सन्तुलित उपयोग गर्नु हो।
आजको आवश्यकता हो – केहीबेर फोन छाडेर आफ्नो वास्तविक जीवनतर्फ फर्किनु। आफ्नो आत्मासँग, प्रियजनसँग र प्रकृतिसँग पुन: जडान हुनु।
>
