अटिजम भएका बालबालिकालाई केवल आमा वा बाबुले मात्र स्वीकारेर नपुग्ने देखिन्छ। यसका लागि घरपरिवार र समाजमा समेत सचेतना र समझदारी आवश्यक छ।

अटिजमलाई रोग नभई विशेष प्रकारको अपाङ्गता मानिन्छ, जसमा जन्मजात नसा वा मस्तिष्कका तन्तुको विकासमा समस्या भएर सामाजिक व्यवहार, सञ्चार र अन्तरक्रियामा कठिनाइ देखिन्छ। अपाङ्गता सम्बन्धी ऐन, २०७४ मा अटिजमलाई यसरी परिभाषित गरिएको छ।

वि.सं. २०७८ को जनगणनाका अनुसार नेपालमा ४ हजार ८८६ जना अटिजम भएका व्यक्ति रहेका छन्, तर यो संख्या वास्तविकभन्दा कम हुनसक्ने अनुमान छ। किनभने अधिकांशले अटिजमको सही जानकारी नपाएको र परिवारमा नपरेसम्म यसबारे सचेत नभएको पाइन्छ।

डाक्टर मेरिना श्रेष्ठका अनुसार अटिजम कुनै रोग होइन, यसको उपचार छैन र यो मस्तिष्क विकासको भिन्न अवस्था हो। अमेरिकाको ‘मेयो क्लिनिक’ले अटिजमलाई मस्तिष्क विकासले ल्याउने सामाजिक अन्तरक्रिया र सञ्चारमा समस्या हुने अवस्था भनेको छ।

विशेषज्ञहरूले पनि भनेका छन् कि केही बच्चामा जन्मकै समयमा नै अटिजमका लक्षण देखिन्छन्। जस्तै, २-३ महिनाको बच्चा आफ्ना नजिकका मानिसको आवाज सुन्दा प्रतिक्रिया नदिनु, आँखा जुधाएर नहाँस्नु, एकै किसिमको क्रिया दोहोर्याउनु आदि। यस्ता लक्षण देखिएमा तत्काल डाक्टरको परामर्श आवश्यक हुन्छ।

अटिजम भएका सबै व्यक्तिहरूको व्यवहार फरक-फरक हुन्छ। कतिपयले नाम सुन्न नचाहने, अरूसँग कम मिक्स हुन चाहने, बोली नफुट्ने वा ढिलो सुरु गर्ने, सामाजिक अन्तरक्रिया गर्न सक्ने नहुन सक्छन्। केही अटिजम भएका व्यक्तिहरू भने आईटीजस्ता क्षेत्रमा सफल जीवन बिताइरहेका छन्।

अटिजम भएका बालबालिकाका अभिभावकहरूले आफ्नो अनुभव साझा गर्दै बच्चाको विकासमा थेरापी र परिवारको साथ आवश्यक रहेको बताउँछन्। यसलाई लुकाउने होइन, खुलस्त रूपमा जानकारी बाँडेर जनचेतना फैलाउनु अति आवश्यक छ।